نمونهبرداری خاک
نمونه برداری از خــــاک ، کاری بسیار مهم و تعیین کننده در درجه دقت و صحت نتـــایج بدست آمده خواهد بود.نمونه برداشت شده از یــک قطعه باغ یا زمین زراعی بایستی به گونهای باشد تا بتوان آن را نماینده کل خاك آن محل دانست.
- زمین مورد نظر برای نمونه برداری به قطعات یکنواخت از لحاظ بافـت، رنگ،شیــــب، میزان فرسایش، کشت سالهای قبل، تـناوب، نوع محصول و غیره تقسیم بندی میشود.
- هر نمونه آزمایشگاهی با توجه به وضعیت زمین و تناوب زراعی حداکثر از یک مساحت 15-10 هکتاری تهیه میشود و براي مساحتهای بیشتر به همان نسبت تعداد نمونه ها بیشتر میشود.
- عمق نمونه برداري بستگی به نوع محصول، میزان رشد و عمق ریشه محــصول دارد. در محصولات صیفی و شتوي از عمق 30-0 سانتیمتري و در باغات میوه ازعمــقهای 30-0، 60-30 و 90-60 سانتیمتری نمونه گیری میگردد. در موارد ضروری میتوان پـروفیل خاک را تا عمق 1/5 متر مطالعه و برحسب طبقات خاک نمونه بردای نمود.
- در قطعه مورد نمونه برداری میتوان به حالتهاي زیگزاگ (W) نقاطی را انتـــخاب و ازآنها نمونه برداری نمود.
نکاتی که باید در موقع نمونه برداري از خاك مزرعه رعایت شود:
- به منظور حصول نتیجه بهتر سطح نمونه برداری باید عاری از خرده سنگ، آشغال، تکـه های چوب، علفهای هرز و یا ریشه محصولات مختلف در زمین باشد.
- وسایل نـــمونه برداری نباید آغشـــــــته به کودهـــــای آلی و شیـــــمیایی باشنــــد.
- قبل از نمونه برداری باید کاملاً اطمینان حاصــــل شود که سطح خاک آغشته به کـــودهای حیوانی و یا شیمیایی و یا بقایای گیاهی نباشد.
- حتی الامکان باید از برداشت نمونه از قطعاتی نظیر راه آبها، تـــوده های قدیمی وپوسیده کاه، کناره دیوار و یا پرچینها خودداری شود.
- در موقعی که زمین خیلی مرطـــوب است باید از نمونه برداری اجتناب کرد.بهتـــرین موقع نمونه برداری وقتی است که زمین گاورو باشد.
- به طور کلی بهترین موقع نمونه برداری از خاک در مورد نباتات زراعی، قبل ازکشت نبات است.
- نمونه مرکب خاک میبایست قبل از انتقال به آزمایشگاه در داخل یک کیسه پلاســـــتیکی، کاغذی، قوطی، جعبه مقوایی و یا بطری سرگشاد ریخته شده و مشخصات آن روی دو اتیکت نوشته شود. یک اتیکت در داخل ظرف قرار گرفته دیگری روي ظرف چسبانده میشود. بر روی اتیکت زمان نمونه برداری، محل نمونه برداری، نام نمونه بردار، عمق نمونه برداری و کـــشت قبلی نوشته می شود.
نحوه آماده نمودن خاك جهت ارسال به آزمایشگاه :
- پس از نمونه گیری حدود 1/5 – 1 کیلوگرم از نمونه خاک مرکــب انتــخاب و درهـــوای آزاد بر روی سطح تمیز خشک گردد (در خشک کردن نمونه نباید از حرارت استفاده نمود).
- پس از خشک نمودن، خاك در داخل یک کیسه پلاستیکی تمیز و خشک و یاجعبه مقوایی و یا در یک شیشه سرگشاده ریخته و با نصب بر چسبی بر روی آن که مشـخصات نمــــونه را نشان دهد به آزمایشگاه ارسال گردد.
- همراه نمونه خاک مشخصات کامل آن که شامل عمق، تاریخ، محل، شـماره، نـــام صاحـب نمونه، کشت سال قبل و … میباشد مشخص شود.
- نمونه با یک برگ درخواست به آزمایشگاه تخصصی تجزیه خاک ، آب ، گیاه و کود آبکام یزد ارسال گردد.